Διδακτική Παρέμβαση στο Πλαίσιο του Κριτικού Γραμματισμού – “Peace in the world is important”

Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2024-2025, στο πλαίσιο του μαθήματος των αγγλικών, υλοποιήθηκε στη Στ’ τάξη μια διδακτική παρέμβαση βασισμένη στις αρχές του Κριτικού Γραμματισμού, με θέμα τα ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες και τίτλο “Peace in the world is important”. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τα Αθώα Παιδιά Θύματα Επιθέσεων (4η Ιουνίου) η παρέμβαση στόχευσε στην ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικής δικαιοσύνης, μέσα από τη χρήση αυθεντικού πολυτροπικού υλικού στην αγγλική γλώσσα.

Οι μαθητές και μαθήτριες συμμετείχαν σε μια ομαδοσυνεργατική, μαθητοκεντρική διαδικασία, όπου ήρθαν σε επαφή με ποικίλα έντυπα και οπτικοακουστικά κείμενα στην αγγλική γλώσσα. Μέσα από τη μελέτη αυτών των κειμένων, ανέπτυξαν δεξιότητες κατανόησης, ανάλυσης και ερμηνείας, ενώ ταυτόχρονα καλλιέργησαν την κριτική τους σκέψη απέναντι στα νοήματα και τις κοινωνικές προεκτάσεις τους. Έδειξαν ικανότητα να προσεγγίζουν ολοκληρωμένα και απαιτητικά κείμενα, κάτι που συχνά αποτελεί πρόκληση σε αυτή την ηλικία.

Αρχικά, τα παιδιά διατύπωσαν ερωτήματα σχετικά με το θέμα και αναζήτησαν πηγές για να τα διερευνήσουν (αφηγηματικά κείμενα, εικονοβιβλία, λεξικά, βίντεο, εγκυκλοπαίδειες). Εργαζόμενα σε ομάδες, διερεύνησαν τη διαφορά μεταξύ πρόσφυγα και μετανάστη, διαμόρφωσαν τον δικό τους ορισμό για το ρατσισμό, εντόπισαν τα συναισθήματα των ανθρώπων που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν βίαια τον τόπο τους και αναγνώρισαν τις διαφορετικές στάσεις της κοινωνίας απέναντί τους (ρατσιστική, ουδέτερη, ανθρωπιστική).

Επιπλέον, μελέτησαν ιστορικές περιπτώσεις προσφυγιάς και μετανάστευσης των Ελλήνων, όπως η προσφυγιά από τη Μικρά Ασία και η μετανάστευση στην Αμερική στις αρχές του 20ού αιώνα, αντιλαμβανόμενοι πως και ο ελληνικός λαός έχει υπάρξει θύμα ρατσισμού. Στη συνέχεια, επεξεργάστηκαν κριτικά δύο αφηγηματικά κείμενα σχετικά με την πορεία παιδιών-προσφύγων. Ειδικότερα, εντόπισαν την πλοκή, τα βασικά επεισόδια, τα μηνύματα των κειμένων και τη σύνδεση μεταξύ των κειμένων και μεταξύ των κειμένων και της κοινωνίας. Καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας συνειδητοποίησαν την ανάγκη να ενημερώσουν τη σχολική και ευρύτερη κοινότητα για τα όσα έμαθαν και για τον τρόπο με τον οποίο εργάστηκαν ώστε να ευαισθητοποιήσουν και την ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα. 

Για τον σκοπό αυτό:

• Το ΣΤ1 ενημέρωσε τα παιδιά της Ε’ τάξης (πληροφορίες, βιβλιοπαρουσιάσεις & ενημερωτικό υλικό σχετικά με τον τρόπο που εργάστηκαν) 

• Το ΣΤ2 ανέβασε μια σύντομη θεατρική παράσταση που αποτυπώνει το ταξίδι του Ναζ, ενός ασυνόδευτου προσφυγόπουλου, από τη χώρα του – που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση – μέχρι το Λονδίνο, όπου ζει ο αδερφός του.

• Την Τετάρτη 18 Ιουνίου, μετά από πρόσκληση της Δρ. Μαρίας Τζώτζου, Συμβούλου Εκπαίδευσης ΠΕ06 (Αγγλικής Φιλολογίας), οι μαθητές/τριες παρουσίασαν τα αποτελέσματα της δράσης τους σε εκπαιδευτικούς Αγγλικής Γλώσσας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας στο πλαίσιο της 2ης Ημερίδας Καινοτομίας με θέμα “Διάχυση Καινοτόμων Εκπαιδευτικών Πρακτικών για εκπαιδευτικούς Π.Ε. 06 Π.Ε.”, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίησή τους γύρω από τα ζητήματα προσφυγιάς και προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών προσφύγων, καθώς και την προώθηση παρόμοιων γλωσσοδιδακτικών παρεμβάσεων στην εκπαιδευτική κοινότητα. Στο τέλος της Ημερίδας τα παιδιά βραβεύτηκαν από τη σύμβουλο με Έπαινο Συμμετοχής στην ημερίδα.

Συνοψίζοντας, μέσα από αυτή τη μαθησιακή διαδικασία, οι μαθητές και οι μαθήτριες άλλαξαν τον τρόπο σκέψης τους απέναντι στα παιδιά πρόσφυγες, ανέλυσαν κοινωνικά φαινόμενα και κατανόησαν βαθύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, συνειδητοποίησαν ότι μέσα από τη χρήση της αγγλικής γλώσσας είχαν τη δυνατότητα να εκφραστούν για ένα ζήτημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα. Αυτή η εμπειρία ανέδειξε τον κοινωνικό και επικοινωνιακό ρόλο της γλώσσας, μετασχηματίζοντας το μάθημα των αγγλικών σε ένα ζωντανό πεδίο κριτικής σκέψης, ενσυναίσθησης και κοινωνικής παρέμβασης. Συγχαρητήρια σε όλους και όλες!